سخن تازه

به قول سعدی «دشمن دانا که غم جان بود ـ بهتر از آن دوست که نادان بود» این را ما شنیده‌ایم اما در میان دشمنان کدام بدتر است: دشمن دانا یا دشمن نادان؟
البته در اینجا یک مساله مهم است و آن این است که دشمن دانا آیا اهل خدعه هست یا نه؟ پس ما با سه گونه روبرو می‌شویم:
دشمن نادان: مانند ابن‌ملجم برای امام علی.
دشمن دانای حیله‌گر (و یا بطور کلی غیرمقید به اخلاق): مانند عمروعاص برای امام علی.
دشمن دانای مقید به اخلاق: مانند گاندی برای انگلستان.
به نظر من تردیدی نیست که دشمن دانای حیله‌گر از همه بدتر است و اوست که از دشمن نادان به نفع خود بهره می‌گیرد بنابراین باید از او ترسید.
بعد از آن دشمن نادان است که بیشترین خطر را دارد چون رفتار او تابع منطق خاصی نیست.
اما دشمن دانایی که رفتارش حیله‌گرانه نباشد عملی قابل پیش‌بینی دارد و این به ما امکان می‌دهد که مواجهه خود را با او از قبل بررسی کنیم.
این مساله به نظر ساده است اما اگر آن را با کسانی که در کشور ما در تقابل با آزادی و حقوق بشر در نظر می‌گیرند تطبیق کنید می‌توانید دریابید که از چه کسانی باید بیشتر ترسید